| |
NI DOKTOR DANNY, NI MA'AM ELA
Sarita ni Clarita A. SUmahit Maika-4 a Gunggona Salip iti Sarita 2007 T. Gabriel Tugade Literary Awards CITY Charter Day ti Baguio. “Hon, adda papanam no bigat?” Manipud iti nagtugawanna a sopa, tinaliaw ni Doktor Danny ni Abogada Lualhati. “Apay, aya?” “Wen, a, ta sika la koman ti mapan mangyawat iti premio dagidiay nangabak iti salip iti panagsurat.” “Kunak man no nalawag ti tulagta a bagim ti pagduyosam a politika ket sanguek latta ti propesionko. Ket ita ta retiradoakon, baybay-annak lattan.” “Hon, saan a politika daytoy. Mannurat dagiti mapadayawan. Isuda dagiti nangsurat kadagiti kapipintasan a mensahe para kadagiti city officials iti daytoy a city charter day.” “Ket apay sika?” “Nairana a luncheon meetingmi a pangbuklanmi iti tiket ti partido. Sige metten a, Honey, ta di makagura ti committee on awards.” Nadlaw ni Doktor Danny ti yaasideg ni baketna ken ti panangrakepna kenkuana manipud iti likudan. Iti uneg ti uppat a pulon a tawen a panagdennada, dina latta mapagkedkedan ti uray ania a dawat ti baketna aglalo no pakuyogan daytoy ti lailo. “Sige man laengen.” “Ay, tenkiu, darling.” Konsehala ni Abogada Lualhati de Guzman. Chief oncologist met iti ospital ti siudad idi saan pay nga nagretiro ni Dr. Danny de Guzman. Maymaysa ti anakda. Idi nakaadalen a nurse ket nakapan idiay America, idiay metten a nakiasawa iti maysa a doktor. Gapu iti nasaliwanwan a panagbiagda ken awan metten sawsawirna, naawis ni Abogada Lualhati a timmapog iti politika. Ngem awan pulos ti panagduyos ni Doktor Danny iti dayta. Nupay kasta, binay-anna lattan ni baketna ket supsuportaranna pay kadagiti kasapulanna. TALLO dagiti nakaawat iti gunggona. Maysa nga agad-adal iti kolehio iti UP Baguio ti maysa. Maysa a prinsipal iti maysa nga pribado a haiskul ti sabali, ken maysa a senior citizen ti maikatlo. Kalpasan a nayawat dagiti awards, pinagsaoda ida. Nabagas amin nga impalawagda ngem nangnangruna a napalakpakan ti imbaga ti retirado a maestra. “No ti maysa a mannurat ket agsurat manipud iti pusona, makaparnuay kadagiti binnatog nga uray isu a mismo ket masdaaw no kasano a naisuratna dagita.” Nagkaabay da Dok Danny ken Ma’am Ela, ti retirado a maestra, iti pangaldaw nga impaay ti siudad iti daytoy a benneg ti selebrasion. “Nagpintas met ‘diay imbagayo ’tattayen, ma’am. Concise but full of meaning.” “Tenkiu, doktor. Imbagak la ti pudno nga adda iti riknak.” “Mabalin a kasdiay met la ti kapintas ‘diay pinangabakmo a surat.” “Adda idiay newspaper, doktor. Basaenyonto, a.” “I’ll do that.” Kasdiay ti damo a panagkitada. Kabigatanna, nagkiriring ti telepono. Nasdaaw ni Ma’am Ela ta awan kadagiti sukina a katsika ti umaw-awag iti kasta nga oras, kaaduanna a malem wenno nasapa a sardam ti eskediulda. “Hello…” ti nakairuamanna a nalailo ken tinapaya ti katawa a timek. “Hello, di la mabalin a kasao ni Ma’am Ela Garrido?” “Speaking.” “Ni Doktor Danny daytoy, ma’am. Nagsam-it met ti timekmon.” “Apay, doktor, timek ti sweet sixteen wenno sweet sixty?” Sa pinasarunuanna iti kasla burayok a katawa. “Diak manglokloko, sabsabali nga agpayso.” “Mabalin a para call center, doktor?” “Ay, talaga a, bagay unay.” “Diak kayat, dok, ta uray no I’m already past the raping age, saan a napintas ti eskediulda nangruna iti rabii, di la ammo no adda agkamali.” Nagkatawa. What candor, unbelievable sense of humor, nakuna ni Doktor Danny. Di la ket nakasungbat a dagus. “Doktor, addakayo pay la dita?” “Sorry, sorry, something distracted me. Ammom no apay a timmawagak?” Inallawat a dagus ni Ma’am Ela: “Saan pay, dok, apay nga agpayso?” Makael-ellek ti doktor ngem dina impadpadlaw. “Isu met la gayam a nangabak ‘diay sinuratmo ta nagpintas, simnek la ngarud ti tarigagayko a maaddaan iti orihinalna a signetiuram.” “Alla ni doktor, kaska met la ‘diay apokokon nga agpapasayn iti otograpna kadagiti paboritona a basketbol pleyeren.” “Uray kasano ti kalakay ti maysa a lalaki, there’s always the boy that remains in him, kasta met ti babai, saan kadi?” “Korrek, kas kaniak, adu pay la ti crushko.” “For example?” “Jack Nicholson, Sidney Sheldon, John Grisham, Usama Bin Laden.” “Seriously speaking, can we have coffee together tapno maitedmo ‘diay dawdawatek?” “Brewed or instant, doktor?” “Could that mean yes? If so, please meet me at the Jade at 3:00 p.m. tomorrow. Would that be convenient to you?” “Kitaek, doktor. But don’t bank on it.” “Namnamaek latta.” Alas tres ti malem iti kabigatanna, agsangsangodan a mangnannanam iti ipagtangtangsit ti Jade a muffins ken umas-asuk a brewed coffee. “Agyamanak ta pinadayawam ti awisko.” “Maminsan la iti panagbiagko ti gundaway nga awisen ti popular a doktor, diak ket gundawayanen? Siak ketdi, a, ti agyaman, doktor.” “Danny is the name, di la mabalin nga awagannak la iti nagankon?” “Adda ngamin madi a kapadasak iti dayta first-name-calling, doktor. Idiay neighborhood associationmi, kas gagangay, agiinnawagkami iti birngasmi. Iti naminsan a miting, absent ti maysa a kameng ngem adda ni misisna. Idi agpipinnakadakami, imbagak, ‘Komusta ken ni Sammy, a.’ Ammom ti imbagana? ‘Sino? Ni lakayko? Ni Engineer Samuel Rulloda?’ kinunana ketdin! Wow! Nagulpeak. Kalpasan ti apagdarikmat, dandani nabulosak ‘diay famous a garakgakko. ‘Bag la ketdin ta diak naaramid ket kinunak laengen, ‘Wen, ni Engineer Samuel Rulloda.’” “Apay a kunam a naimbag la ketdin ta dika nagkatawa?” “Saan a nagbayag, simngaw ti damag nga adda gayam diperensia ti panunot ni Mrs. Engineer Samuel Rulloda. Ket no nagkatawaak koma, posible a pinarutna ti sangarakem nga ubanko!” “Ket manipud idin, dimon kayat ti mangawag iti nagan, kasta kadi?” “Kadagiti laeng lallaki a, doktor. Isu nga awagannak laengen iti Ela ket doktor lattan kadakayo.” “Ela, may I know who is Ela Garrido?” “She comes from Banayoyo, Ilocos Sur, retirado a maestra, single mother. Addaan iti maysa nga illegitimate daughter.” “If you don’t mind, apay a dikay nagkatuloyan iti ama ti anakmo?” “All odds were against us. Ubbingkami, addakami pay la iti maudi a tukad ti haiskul, saan a pabor dagiti nagannak kadakami nangruna dagiti nagannakna, nangato ti ambisionda para kenkuana. Uray no kasta, limmabanak agingga idi nagsasangokami amin, pamiliak ken pamiliana. Ngem siak ti nagdesision a yanakko ti anakko nga awanan iti ama idi sinaludsod ‘diay boyprenko no isu a talaga ti ama. Diak ammo no apay a sinaludsodna ti kasdiay idinto a kankanayon met a dakdakami ti agkadkadua. Uray ubingak pay laeng idi, siguradoak nga awan pangiserbiak iti kasta a lalaki. Mabalin nga ibaddebaddekda ti kinanumok ngem diak ipalubos nga alaenda pati dignidadko. Dayta laeng ti maibilangko a gameng ket awan karbengan ti uray asino a mangrabsut iti dayta. And that’s it.” “Apay a dika nakiasawan iti dayta a pintasmo?” “Honestly speaking, doktor, napalalo, a, ti ayatko a makasarak iti lalaki a mangitungpal kaniak ta kayatko met idi nga ipasikat a saan laeng nga is-isu ti mabalin nga agayat kaniak. Ngem ti maysa a desgrasiada a kas kaniak narigat a mapasamak ti kasta. Adu met nga agpayso ti immasideg ngem kaaduan met kadakuada ti addaan asawa. Adda met babbaro ngem dida met inyawis ti kasar, kayatda met la a nayonan ti illigitimeyt nga anakko. Diak napupuotan a limmabas dagiti tawen. Insardengkon ti nagarapaap. Impamaysakon ti nangpadakkel iti anakko.” “Ayanna itan ti anakmo?” “Patiem kadi, doktor, a dagiti bastardo ket aywanan ida ti Apo?” “Kasta met ti mangmangngegko ngem patiek nga uray ‘sino no nasingpet, nasayaat ti banagna.” “Saan nga immala kaniak ‘diay anakko, doktor. Saanak unay narigatan iti panangpaadalko kenkuana ta consistent scholar agingga a naggraduar iti kolehio. Agtrabtrabaho itan idiay hedkwarters ti UNO idiay New York kas maysa nga anthropologist. Inasawa ti maysa a Meksikan a katrabahuanna. Addan maysa nga apokok a dose anios. What else, dok, do you want to know?” “Asino ni Ela Garrido?” Di maawatan ti doktor no apay a kasta la unay ti kasaetna a mangammo iti maipapan iti daytoy a babai nga awan pulos panangilibakna iti kabibiagna. “I like to believe that I belong to the Inky tribe. Idealist, romantic, true to myself and to my God.” “Ania ti inky tribe, Ela? Please bear with my naivety.” “Literal meaning para iti mannurat, doktor. Tribu dagiti nakatintinta.” “Ay, wen nga agpayso, ania?” Saanda a napupuotan a limmabas ti oras ken namin-adu metten a napunggaan ti kape ti tasada. Ni Ma’am Ela ti immuna a nagpakada uray no ti kinaagpaysona ket kayatna pay la ti makisarsarita, ngem napanunotna a mabalin kayat metten ti doktor ti pumakada ngem padpadayawanna laeng. Dina la ammo a kayat pay ti doktor a yawis ti dinner ngem nagamak laeng, no ania ti makuna ni Ma’am Ela. Inyawatna ngarud ti manuskrito. Kinita ti doktor no adda met la pirmana. Adda ti baba ti tallo nga balikas. “Doctor, as requested. Emperatus, Ela. Kabigatanna, alas tres iti malem. Nagkiriring ti telepono iti balay ni Ma’am Ela. ‘Sino ngata kadagiti bruha daytoy? kunkunana iti bagina sakbay a pinidutna ti telepono. Apaman a nakapag-hello, kinuna a dagus ti adda iti sabali a murdong: “Ania ti emperatus, Ela?” Ni doktor. “Natawidko dayta iti maysa a writer a nailaw-an a nagsursurat kaniak. Idi dinamagko no ania ti meaningna, imbagana a Latin word kano a ti kayatna a sawen, as ever. Nagustuak ket inus-usarko metten kadagiti sursuratko idi simmardengen ti panagaremna kalpasan a naammuanna a singgel maderak. Timmawagkayo gapu laeng iti daydiay, doktor?” Ti kinaagpaysona, dayta laeng ti nabirokan ti doktor a pambarna a tumawag. Akuenna nga attracted, kasla nakababain nga usaren dayta nga balikas uray iti bukodna laeng a panunot gapu iti tawenna, saadna ken kapadasanna. Ngem dina mailibak dayta a kinapudno iti bagina met laeng. Mabalin, gapu ta ita laeng a nakiinnasideg iti maysa a mannurat, mannurat nga oozing with pleasantness. Ket manipud idi kalman, natinongnan nga am-ammuenna pay ti naun-uneg ni Ma’am Ela Garrido. “Maysa laeng dayta ngem ti nangnangruna isu ti panangawisko koma kenka a makikuyog iti grupomi nga ag-outreach program para kadagiti cancer patients idiay ospital,” nakarawana. Ay, wen nga agpayso, ania? nakunana iti panunotna. “Ania koma ti karbengak iti kasta nga aktibiti, doktor? Saanak met a ners, doktor wenno gaydans kawnselor. Ngem adda kadi keyk?” “Wen, adda, dakkel!” Di nalapdan ti doktor ti katawana. Ita la nga agkatawa iti kasta, ala, ket lakay metten. Sa kinunana, “Nagpintas dagiti pampanunot ken ti panagsasaom ket awan duadua a maliwliwam ken maparegtam dagiti pasiente babaen ti kinapudno ti mensahem.” “Diak ammo no ‘toy pusok wenno egok ti palpalukmegem, doktor, ngem padasek ti umay if only for the cancer victims.” Adda met nalagipna ket kasla nagsippael ti karabukobna. Huebes iti sumuno a lawas ti outreach program. Ket iti dayta nga aldaw, nasdaaw ni Ma’am Ela iti kaadu dagiti agkanser. Pudno a dina ninamnama ti kasta. Aglimapuloda ket nakarkaro manen ti siddaawna idi imbaga ni Dok Danny a maysa laeng a grupo dayta. Nadumaduma ti tawenda ngem ad-adu dagiti medio adda edaddan. Ti nakakaasi ket dagiti ubbing nga agleukemia. Agtatarayda a kasla awan sakitda ngem ti pakailasinan kadakuada kas met iti amin, nalusiaw ti kudilda, umamarilio a bumerde. Dandani isuda amin, nakakallugongda malaksid kadagiti nagsublin ti buokda. Nadumaduma a kolor ken style dagiti kallugong dagiti babbai, adda ar-arkosda a plastic a sabsabong, pakabigbigan ti ayatda a mangpapintas iti itsurada malaksid iti panangabbongda iti kalbo nga uloda. Adda saggaysa a pakadlawan ti kinatured babaen ti naragsak a panagsasaoda ngem panagduadua, liday, ken pannakaupay ti madlaw nga agturturay iti tallaong. Agduduma met a tukad ti kinakuttongda: nakuttong, nakutkuttong, nakakutkuttong. Tunggal maysa, adda kaduana, mangkibin kadagiti makapagna ken mangiduron kadagiti wheelchair dagiti awanen saparda. Ay, Apo, ania met daytoy a doktoren ta ti la nangnangyeganna kaniakon, inngayemngem ni Ma’am Ela. Idi maawagan nga agsao, buyogen ti nakaro nga pannakipagrikna, inrugina: “Ammoyo, Kakabsat, Annak, agyamankayo ta ti immapay kadakayo a sakit ket kanser.” Nariing dagiti agdudungsa, nagmulagat ti kaaduan, ngimmato ti kiday dagiti nars ken dodoktor. Kinita pay ni Doktor Danny a kasla di mamati iti nangngegna. “Panunotenyo laengen no kidney dysfunction koma ti immapay kadakayo, saan ketdin nga uray panunoten ket nagrigaten? No adda renal failure ti maysa nga tao, kayatna ti umisbo ta makais-isbo unay ngem madi met a rummuar ta di met agob-obra dagiti kidneynan. Masapul a sundaan a kanayon dagiti nerses tapno paruarenda ti isbo ngem agingga laeng iti basisaw dayta, saanda a madanon ti ayan dagiti kidneys. Isu a dumtengto ti panawen a bumsog ti bagi gapu iti maurnong nga isbo. Tumrem iti amin nga paset ti bagi daytoy naangseg a danum a kas pulbos iti kudil no agmaga. Kasapulan met ti panagdayalisis iti mamindua wenno mamitlo iti makadominggo tapno madalusan ti rugit ti dara gapu iti di panagtrabahon ti kidney ken dalem. Makapatuok met ti agdayalisis ta nakakabit iti machine ti pasiente iti tallo wenno uppat nga oras. Nakanginngina ti dayalisis, uray babaknang, pumanglawda iti daytoy nga sakit. Nagadu pay ti maiparit a kanen. Mangin-inut ti pasiente a mapan ken patay iti ikut ti nakaro nga panagsagaba iti sakit. Saanko nga ibagbaga nga agragsaktayo gapu ta adda kansertayo ngem no ditay met la maliklikan ti panagsakit, at lis, nalag-lag-an nga adayo ngem ti naibagakon a sakit. Kitaenyo, nagbanglo ti pay-udtayo, adda pay masaysay-opko a bangbanglo, Pleasures sa by Stee Lauder, no diak agkamali. Kayatko a sawen kasla panagpili iti dua nga krimen. Ti maysa, rape with murder. Ket ti sabali, snatching. Ti kanser, kasla snatching laeng, nalaka a mapiansaan ti kriminal, kas iti addaan iti kanser, dakkel met ti namnamana a makalasat.” Agtungtung-eden dagiti agdengdengngeg, umayonda iti ibagbaganan. “Nagkanser met ti kabsatko. Kas met kadakayo, napakatan met iti pamuspusan a pangpasardeng wenno pangpakapsut iti panagadu ti cancer cells iti bagina. Iti maysa nga aldaw bayat ti panagsakitna, nagtugawak iti balkon, nakamulengleng iti aglawlaw, dagiti bambantay ti adayo, dagiti billit nga agiinnarem iti tangatang, dagiti tuktok dagiti balbalay ket nagay-ayam iti isipko ti saludsod no apay a kastoy lattan ti biag. Kas asuk nga iti apagkanito mapukaw? Idi kuan, nakitak ti maysa a singkamas iti suli ti balkon, dakkel ngem kimbeten. Ngem ti namagsiddaaw kaniak ket ti kaadda ti lanutna a nagtubo ken adda pay bulongna. Kumalkalay-at iti bakrang ti balkon. Mabalin a gagangay daytoy kadagiti mannalon ngem para kaniak iti dayta a kanito ket maysa a milagro a nangtignay iti puso ken kararuak. No ti maysa a singkamas a naikari a maimula iti daga tapno agbiag ket makapatubo iti lanutna bayat ti kaaddana iti rabaw ti semento tapno mayatiddogna laeng ti agbiag iti di ammo no kasano kabayag, siakto la ketdin nga agkunkuna nga addaan iti Dios, Dios a mannakabalin amin ken manangngaasi, ti maawanan iti namnama? Iti dayta a kanito, babaen ti nanumo a singkamas, kasla inyarasaas ti Apo ti diak koma panangpukaw iti namnamak. Maragsakanak, Kakabsat, Annak, ta agingga ita, sibibiag pay met la ti kabsatko.” Nagtakder ti amin ket kasla di sumardeng ti palakpak. Idi addadan iti kotse, kinuna ti doktor: “You overwhelmed me, Ela. That really was something, and the success deserves lunch. Would you give me the honor?” “But of course, doctor.” Iti restauran, bayat ti panangur-urayda iti orderda, ti pay laeng panagsarita ni Ma’am Ela iti sanguanan dagiti biktima iti kanser ti adda iti ulona. “Ammom, Ela, that definitely was amazing. Maragsakanak unay para kadagiti pasiente. Your message was, shall I say, brutally frank but down to earth in its presentation yet truly comforting, very touching. I’m really proud of myself for inviting you. Nakasarakakon iti main speakermi kadagiti outreach programsmi.” Rason daytoyen tapno masansanen a kakuyogko, kinuna ti doktor iti bagina. “Wait, wait, doctor, dimo la ammo that the experience totally left me drained. I have a thin threshold to pain ket ti nariknak itay, pinisangna a naananay ti kalasagko iti sakit, saan a pisikal no di ket naun-uneg pay ngem emosional. Devastating a talaga. I’m sorry, doktor, ngem daydiay ti umuna ken maudi nga ikukuyogko iti outreach.” Naikuleng ti doktor, awan maarikapna nga isungbat. Idi naalana ti buelona, kinunana: “Okay, Ela. I respect your decision, nupay masayanganak para kadagiti dadduma pay a pasiente a di maparaburan iti naisangsangayan a kapanunotam.” Nagsennaay iti pannakapukaw ti gundawayna nga umasideg ken makapatang iti masansan ’toy pagraemanna unayen a babai. Immallatiwda kadagiti nadumaduma a topiko, uray pay ti maipapan iti arak idi in-inumenda ti yakon wayn nga abregana. “Ammom, doktor, nakaatendarak iti maysa a wine tasting occasion iti launching ti maysa a produkto a wayn. Sakbay ti panagraman, adda ababa nga introduksion ti host. Sinaludsodna no adda maitedmi nga eksampel ti paggapuan ti wayn iti bukodmi a pagilian. Naggapu ngamin iti nadumaduma a pagilian ti naitallaong. Siak met nga aginlalaing, intayagko ti imak. Intudonak ti host. “‘Sugarcane,” situtured nga inyebkasko a pampanunotek ti San Miguel, Tanduay, Emperador, ken basitayo. Kinidagnak ti anakko nga adda iti abayko ngem naladawen. “‘Ma’am that would be liquor you’re referring to. We are talking about wine that comes from fruits,’ umis-isem nga imbaga ti host. Diak ammo, doktor, no limmabagaak wenno bimsagak. Kababain pay kadagiti kapadak a Filipino, awan bibiangko kadagiti nangisit ken puraw.” “Apay, nalipatam ti saba, strawberry, blackberry, sayote ken dadduma pay?” “Saan pay met ngamin a popular dagita idi.” “Ket gimmatangkayo iti inyendorsoda a wayn?” “Libre a nangtedda iti sangabotelia kada gest ngem black Vodka ti ginatangko nga inyawid ditoy Filipinas!” Nagkatawa. “Di kadi vintage dayta?” “Wen, doktor, original black Vodka.” “Adda pay kadi?” “Adda pay, doktor, agur-uray iti special guest.” “Naggasat met dayta a taon,” ti natiliwna nga inyebkas. “Wen, doktor, naisangsangayanto pay dayta nga okasion.” Kalpasan dayta nga panagsinada, binusbos ti doktor ti adu nga orasna a nangut-utob kadagiti mapaspasamak iti biagna. Kagubgubalna ti bagina. Agpayso gayam a ti bagi ti karirigatan a kabusor. Aglalo no agrinnisiris ti rason ken rikna, utek kontra iti puso. Idi damo, panagraem ti timmubo iti isipna. Idi agbayag, essem ken panagrayo metten ti timpuar a nangin-inut nga nagsaknap iti intero a kinataona. Kayatna ti mangkatawa iti bagina ta no apay a dimteng pay laeng ti kastoy a rikna kalpasan ni Lualhati. Malagipna la ket ngarud dagidi babbai a nangiparikna iti panagduyosda kenkuana, manipud idi nabiit pay a doktor, idi espesialistan ken uray idi maysan a department head: staff nurse, head nurse, student nurse, kakaduana a dodoktora, uray pay pasiente— ngem nagtalinaed a napudno iti asawana. Mabalin, gapu ta salsalaknibanna ti rekordna ken ti kinadalus ti moral ti propesionna. Wenno gapu ta awan dimteng a kas ken ni Ela iti galad? Pinanagananda la ket ngarud iti Dr. Straight. Agingga a nagretiro, nadalus ti rekordna. Sa ket ita, dimteng ti dina ninamnama a parikut. Nagay-ayam iti panunotna: Ita pay a dandaniak agkabaw iti kinalakaykon? Wenno onset of senility ketdin, aya, daytoy? Yes, it’s derangement! Ngem nalitnaw pay met la ti pampanunotko, sana kinuna. Maysa pay, manipud dimteng ni Ela iti biagko, masmasdaaw ni baket ta naireniuk met ti visakon a nabayag bassiten a nasuspend. Nin sa ket Ela, aya, ti bayagrak, kas kuna ni Dolphy? Ay-ayatek ni baket ket nungka nga pagladingitek. Ngem mariknak a kasapulak ni Ela, isu ti mangpunno iti kawaw a paset ti biagko nga ita la a naamirisko nga adda gayam dayta a kinakawaw a ni laeng Ela ti nakastrek. Siguradoak nga adda met naisangsangayan a riknana kaniak segun kadagiti tigtignayna, isemna, rimat dagiti matana ken nangnangruna ti panagsasaona. Ammok a dinak paayen. Sanity versus Dementia! Kakaasi a mangtengtengngel iti imana a mangpidut iti telepono. Di latta mapunas iti panunotna ti pakabuklan ni Ma’am Ela ken ti ragsakna no kaduana daytoy. Oh, how I love talking with her, laughing and having fun with her, nakunana iti panunotna. Maysa pay, amangan no siak ket ‘diay ur-urayenna nga special guest? Kaasi met no diak pagustuan, she deserves to be happy. Sige man laengen, sometime, somehow a man may become naughty, this must be the time for me. Ket binagkatna ti auditibo ti telepono. Rimmingbaw ti darundon a rikna! “Hello!” “Ela, ni Danny daytoy.” Masapul, aya, nga ibagana pay? “O, hello, dok, what good wind inspired you to call?” “I’ve gone into meditation the past few weeks and I’ve finally reached a decision. Mabalin ti umay dita balayyo?” “Ay, wen, a, doktor, bassit ti balaymi ngem nalawa ti ridawna.” Di nagbayag, agsangsangodan iti salas ti balay ni Ma’am Ela. Iti serioso a timek, inrugi ti doktor: “Kas nakunak iti telepono, binusbosko ti nawadwad a panawen a nangpampanunot iti rumbeng nga aramidek. Ket natinongko ti yaayko ditoy tapno kasaoka.” “Maipapan ti ania, dok?” “I hope you won’t get me wrong ket sapay koma ta dimo ipapan a tagtagilakaenka. Daydayawek ti kinatan-okmo a babai ket gapu met laeng iti dayta a panagraem ti rason daytoy panggepko kenka. I hope you won’t get mad at me. Iti laksid ti adu a bambanag a mangtubeng koma kaniak, saan a mabalin a diak ibaga ti linaon ‘toy pusok nga ay-ayatenka, a kasapulanka ken tarigagayko ti mangaywan kenka.” Ay, agyamanak, nayebkasko met laeng, naitanamitimna, sa immanges ti nauneg. “To be blunt, doktor, you mean to tell me a 'yalaannak iti sabali a kama malaksid iti kama ni konsehala?” “Apay, Ela, dakes kadi? Awan met rakrakenta a pagtaengan. Ik-ikkanta met laeng iti wayawaya ti nasin-aw a panagpinnategta. This is assuming that you care for me, too.” “Ammom, no sabalika la a tao, doktor, I would have pointed at the door tapno rummuarkan.” Gapu iti namnama a nasiripna, inallawat a dagus ti doktor, “Kayatmo a sawen ngarud a gapu ta siak, adda…” Dina natuloy ta nagsao manen ti baket. “Doktor, pinalabasko dagidi panawen ti kinaagtutubok a diak impangag dagiti kakasta met laeng nga awis. Iti kinabaketkon, adda simnek a tarigagay a masarakak koma ti maysa nga lalaki a mangipateg kaniak, a mabalinko a pagsangitan ti abagana, a kabingayko kadagiti katawa kasta met ti lua, a mangdayengdeng kaniak kadagiti panagbiddutko, a pagdamagak kadagiti diak maawatan, a mangarakup kaniak no liwliwaennak kas naidumduma a pagayam. Ulitek, dok, naidumduma a gayyem. A special friend. Ngem saanko a kaatag iti pannaturogko. Kalpasan ti nabayag bassit a pannakaam-ammok kenka, natukodko ti pudno a kinataom ket rinaemka, dinayawka. Ammok a na-attractka kaniak iti diak ammo a rason and I felt flattered. And I thank you, for that gave me motivation to take better care of myself. Naidumdumaka kadagiti kaaduan a lallakay nga agduyos pay laeng iti lasag ket agkabannuag a babbai ti pagreggetanda, ngem sabalika, baket a kas kaniak ti tinarigagayam a pangbusbosan kadagiti orasmo. Ket indawatko iti Apo a sika koman dayta a lalaki nga ur-urayek. But greatest of all disappointments, sabali met gayam ti panggepmo.” “Mabalin, aya, ti ibagbagam? Aw-awiten ti pisikal a bagitayo ti utek, puso ken amin a sensory organstayo isu a ditay mailaksid ti awag ti lasagtayo. Imposible ti adda iti panunotmo. Get rid of idealism, Ela, and give way to your true feelings. Get out of your make-believe world, and face the reality of my offer.” “Ammom, doktor, adda idi nabasak maipapan iti maysa a lalaki a nangkepkep iti agpatnag iti silalamolamo a bagi ti gayyemna a babai, babaen ti silalamolamo met a bagina. Natural, adda met tarigagay a rimsua iti kaungganna ngem nateppelanna daytoy. Ammok a dayta ti maysa a karirigatan a pannubok a maipasango iti maysa a lalaki ngem nalabananna daytoy. Anian a kinatan-ok! Kasta ti lalaki a birbirokek.” “Bunga laeng ti nasariwawek nga isip ti mannurat dayta. Saan a mabalin iti pudno a biag.” “Kayatmo a sawen, dok, pulos a di mabalin nga agpagayam iti nasinged ti lalaki ken babai?” “Mabalin met, a, no awan la ketdi ti romantic feeling ti maysa ken maysa kadakuada.” “Can’t you be my friend, dok?” “Why not? Ti dakesna, agpeggadka ta diak matalek ti bagik. I can’t assure you that you are safe with me.” “Ket no isu ngarud nga ita laengen kinabaketko ti panagtarigagayko iti kasta a lalaki ta nalabsannan ti rugso ti kinaagtutubo.” “Patpatiem, ti lalaki no mailasinna pay met la ti kinapintas, lalaki latta.” “Then he remains my ideal man.” “Bakla ngarud ti kayatmo, Ela. Ngem uray bakla, lalaki pay met latta, wenno padam a babai, apay a saan a babai?” “Idi kinaagtutubok agingga a nataenganak mas komportableak iti pannakilangenko kadagiti lallaki. Adda met sumagmamano a nasinged a papagayamko a babbai ngem I preferred the men ta mas honestda, prangka, awan panaginkukuna ken intriga iti pannakilangenda. Ken saandak nga imbilang a threat, modesty aside, Dok. Maysa pay, mabalinda a pagsanggiran ket masalaknibandak iti kinakapuyko.” “Apay, awan, aya, kaniak ti uray sumagmamano la kadagita a galad?” “Adda amin kenka, dok, ket no singgelka koma, mabalin nga umannugotak iti ididiayam, iti legal a wagas, ngem uray adda asawam mabalin latta met koma iti kayatko a kita ti relasion, relasion that goes beyond the physical, beyond sexual gratification. There’s nothing illicit about it. Our cards are laid on the table. Maragsakan pay ketdi, a, ni konsehala ta nakasarak ni lakayna iti gayyem a mabalinna a pangyebkasan kadagiti babassit ngem napateg a bambanag a saan a masango ti politiko a kas kenkuana.” “You mean platonic relationship?” imballaet ti doktor. “Saan, dok, naun-uneg pay ngem dayta. I’d really love to be your special friend.” “That would be sheer torture. I can’t bear it. To be your friend, yes, with all my heart, but to be near you and not have you is impossible.” “Gapu ngarud ta kunam met a saan a mabalin, sori ngarud, a, doktor, wrong number. I need a friend, you want a geisha, obviously a conflict of interests. For the good times, I’ll treasure them. I’ll certainly miss you, but I’ll manage.” “Are you really set on your decision? Can’t you give me and yourself a chance for a last shot on happiness?” “Doc, anything against reason is against God. Uray no mapakawannak ti tao no ti konsensiak ken ti Diosko ket saan, I’m sorry, but I can’t oblige.” Nabayag a nagtugtugaw iti uneg ti kotsena tapno pakalmaenna ti riknana sakbay nga agmaneho. First time and at this late in my life, I failed. Nakunkunana iti panunotna: Mannuratka nga agpayso Ela, idealistic, romantic, true to yourself and to your God. Addanto latta lugarmo ditoy pusok, natan-ok a babai. I won’t say goodbye, you remain the silhouette in the flickering flame of my twilight. Pinagandarna ti lugan ket nagawiden. CITY Charter Day manen. Indawat manen ni Konsehala Lualhati a ni Doktor Danny manen ti mapan mangted iti awards. “Asino dagiti nangabak?” sinaludsod ti doktor. “Addad’ta programa, honey.” No apay ketdi nga inkararag ni Doktor Danny a maysa koma manen ni Ma’am Ela kadagiti nangabak. Ket pudno! Kinapudnona, dagidi met laeng mannurat idi napan a tawen ti mapadayawan. Talaga nga umay-ayon ti gasat kaniak, nakuna ti doktor iti bagina. It’s worse than torture not to see you again, Ela. Makaanayen ti makatawen a nangpaneknek iti dayta. If it means that I should abide by your terms, then I must. Mabalin met ngata a pagsinaen ti rikna ti lasag ken pagannurotan ti nakem, saan kadi? Padasek Ela, no kaipapananna la ket ti pannakangngegko manen iti makaparegta a garakgakmo, ti makapabang-ar a timekmo a gubbuayan ti kinasaririt ken ti nasimbeng a panirigam iti biag. Akuekon, saan gayam a pisikal ti kasapulak kenka. I could be that particular man, the exceptional friend you’re looking for. Para ken ni Lualhati ti bagik ken kinasungdok, para kenka, Ela, ‘toy pusok. Inawatna ti diaya ni baketna. Idi yaw-awat ti doktor ti sitasion ken ni umis-isem a Ma’am Ela, inyarasaasna, “Can we have dinner tonight to celebrate?” “Okey, dok,” nakigtot ni Ma’am Ela ngem automatik ti sungbatna. “Dagasenkanto. Di la mabalin nga itugotmo metten diay black Vodka? No di pay naluktan?” Nagkatawa ni Ma’am Ela. Karabiianna kabayatan ti kaaddada iti dalan, kinuna ni dok, “Idiay Giligan’s Island ti pangrabiyanta ngem adda pay papananta nga umuna.” Nasdaaw ni Ma’am Ela ta iti met nangrikepen a Diplomat Hotel iti alipuspos ti siudad ti nagturonganda. Pinastrek ida ti security guard nga am-ammo ti doktor. Nagtugawda iti sango ti maysa a garden table. Saksi dagiti bituen iti nalitnaw a langit ken dagiti di pay naturog a silaw ti siudad iti baba kasta met ti agpalpaliiw a guardia ti pannakalukat ti black Vodka a nangpasingked iti panaglantip ti dua a karkarna a puso. Maysa laeng a ceremonial shot, taog para iti naidumduma a panaggayyem. (Naipablaak iti BANNAWAG, Noviembre 12, 2007)
Powered by JoomlaCommentCopyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved.Homepage: http://cavo.co.nr/ |
||||||
| < Prev | Next > |
|---|
